Yng Nghynhadledd Cymunedau Mwy Diogel eleni, fe wnaethom daflu goleuni ar enillwyr cyffredinol Gwobrau Cymunedau Mwy Diogel Cymru 2025. Un o’r enillwyr oedd menter Gwrywdod Cadarnhaol Academi Cyfryngau Cymru. Mae’r fenter wedi’i chynllunio i herio stereoteipiau niweidiol a darparu modelau iachach a mwy adeiladol o hunaniaeth i ddynion ifanc. Yma byddwn yn plymio i mewn i sut mae’r prosiect yn gweithio gyda phobl ifanc ac yn helpu i newid meddylfryd pobl ifanc i ymatebion iachach.
Mae’r prosiect yn cydnabod bod bechgyn a dynion ifanc yn aml yn wynebu pwysau gwrthdaro ynghylch gwrywdod, a all gyfrannu at iechyd meddwl gwael, trais ac allgáu. Trwy weithdai, mentora, a phartneriaethau cymunedol, mae’r fenter yn creu mannau diogel lle gall cyfranogwyr archwilio gwytnwch, empathi, parch, a mynegiant emosiynol heb stigma. Mae hefyd yn eu harfogi ag offer ymarferol i adeiladu perthnasoedd cadarnhaol, gwella lles, a chyfrannu’n ystyrlon i’w cymunedau. Un o brif bwrpas y gwaith yw atal – mynd i’r afael ag achosion sylfaenol ymddygiadau gwenwynig cyn iddynt waethygu, ac yn hytrach hyrwyddo llwybrau sy’n arwain at addysg, cyflogaeth a dinasyddiaeth weithredol.
Trwy weithio ar y cyd ag ysgolion, gwasanaethau cyfiawnder ieuenctid, a sefydliadau lleol, mae’r prosiect yn ymestyn ei gyrhaeddiad ac yn sicrhau bod y neges o wrywdod cadarnhaol wedi’i hymgorffori ar draws lleoliadau lluosog. Mae’r hyn a ddechreuodd fel ymateb i misogyny treisgar wedi datblygu i raglen sy’n herio hiliaeth, homoffobia a dros y 6 mis diwethaf ton o wrthsemitiaeth. Mae’r fenter Masculinity Cadarnhaol wedi datblygu i fod yn ymateb cydlyniant cymunedol cryf i drais a rhethreg dreisgar y mae plant a phobl ifanc yn aml yn cael eu llyncu ganddynt, yn enwedig ar-lein.
Mae’r rhaglen yn cael ei chyflwyno trwy gyfres strwythuredig o sesiynau craidd gorfodol sy’n tywys pobl ifanc trwy daith flaengar o ymwybyddiaeth, myfyrio a thwf personol. Mae’n dechrau trwy helpu cyfranogwyr i ddeall sut olwg sydd ar ymddygiad niweidiol, o ble mae’n dod, a sut mae’n effeithio ar eraill a nhw eu hunain. Mae’n symud i mewn i archwiliad ffocws o ddylanwad pwerus cyfryngau cymdeithasol a hapchwarae, gan gynnwys modelau rôl ar-lein, algorithmau, a diwylliant gofodau hapchwarae a all weithiau atgyfnerthu casineb neu negyddoldeb.
Mae’r rhaglen wedyn yn meithrin ymwybyddiaeth o hunaniaeth a chynhwysiant trwy sesiynau ar barch LGBTQ+, herio stereoteipiau, gwahaniaethu, a homoffobia neu drawsffobia, ochr yn ochr â thrafodaethau sy’n briodol i oedran am effeithiau pornograffi, gan gynnwys disgwyliadau afrealistig, caniatâd, perthnasoedd, a delwedd y corff. Mae pobl ifanc hefyd yn cael eu cefnogi i fyfyrio ar ddylanwad grwpiau cyfoedion, gan archwilio pwysau, teyrngarwch, ffiniau, a sut i wneud dewisiadau cadarnhaol ac annibynnol, tra bod sesiynau pellach yn herio stereoteipiau sy’n gysylltiedig â rhyw, diwylliant a gwrywdod ac yn annog chwilfrydedd, empathi, a pharch at wahaniaeth.
Mae ffocws cryf ar ymwybyddiaeth iechyd meddwl a lles emosiynol yn rhedeg trwy’r amser, gan helpu cyfranogwyr i ddatblygu llythrennedd emosiynol, strategaethau ymdopi, a hyder wrth geisio cymorth pan fo angen. Mae’r rhaglen hefyd yn edrych ymlaen at y dyfodol, gan gefnogi pobl ifanc i feddwl am ddyheadau, gwneud penderfyniadau, cyfrifoldeb a sgiliau cyflogadwyedd, tra bod sesiynau ymyrraeth bystander gweithredol yn adeiladu’r hyder i adnabod sefyllfaoedd niweidiol a herio ymddygiad ar-lein ac all-lein yn ddiogel.
Mae’r ychwanegiad diweddaraf i’r rhaglen yn canolbwyntio ar ymwybyddiaeth o wrthsemitiaeth a herio casineb, gan helpu pobl ifanc i ddeall sut mae stereoteipiau a naratifau cynllwyn yn datblygu a’u grymuso i gydnabod a herio iaith ac ymddygiad gwrthsemitig mewn ffordd ddiogel a gwybodus.
Mae’r gwaith sy’n cael ei ariannu gan Swyddfa Comisiynydd yr Heddlu a Throseddu Gwent, The Moondance a Waterloo Foundations yn cwmpasu ardaloedd cyfan De Cymru a Heddlu Gwent. Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf mae’r tîm wedi ymgysylltu â dros 147 o unigolion risg uchel mewn rhaglenni un-i-un. 224 arall o fechgyn ifanc mewn sesiynau gwaith grŵp a dros 1900 o fechgyn a merched mewn ysgolion gyda hyfforddiant gwylwyr Misogyny.
I gael rhagor o wybodaeth am y fenter Gwrywdod Cadarnhaol neu unrhyw waith Academi Cyfryngau Cymru, cysylltwch â info@mediaacademycymru.wales.
